هم اکنون عضو کانال تلگرام بازخبر شوید
ظریف : برجام به نتیجه رسیده است! گروه تئاتر تی‌تووک گروهی از بندرعباس تا حضورش در عرصه ی بین الملل + عکس فیلم | آیت‌الله خامنه‌ای چگونه ترور شد؟ موشک‌ها دقیقا به اهداف اصابت کرد/ دست از پا خطا کنند ضربات مهلک‌تری بر سر آن‌ها فرود خواهد آمد/ تهران، لندن و پاریس نیست + فیلم

دیپلماسی منازعه در نقد فاضلاب بندرعباس !

سوال این است؛ نقد منصفانه یا تشویش ؟ آنچه بدیهی ست اینکه؛ طرح فاضلاب شهر بندرعباس؛ پرونده کماکان بازِ این روزهای فضای رسانه ای و موضوع داغ جدال ها و منازعه ها (البته عاری از محتوای کارشناسی شده) میان حامیان و هواردان محیط زیست و صاحبان تریبون و مدعیان حقوق شهروندی است و بدیهی تر آن که “فاضلاب” تنها دغدغه این شهر نیست، گرچه مهم است اما بی شمارند گره های شهری!

بازخبر / یک شهروند- خبرنگار: سوال این است؛ نقد منصفانه یا تشویش ؟ آنچه بدیهی ست اینکه؛ طرح فاضلاب شهر بندرعباس؛ پرونده کماکان بازِ این روزهای فضای رسانه ای و موضوع داغ جدال ها و منازعه ها (البته عاری از محتوای کارشناسی شده) میان حامیان و هواردان محیط زیست و صاحبان تریبون و مدعیان حقوق شهروندی است و بدیهی تر آن که “فاضلاب” تنها دغدغه این شهر نیست، گرچه مهم است اما بی شمارند گره های شهری!
شاید بهتر باشد فارغ از مجیزگویی و شعاردادن با ارتقاء سطح دانش خود و مردم درباره چیستی، چرایی،چگونگی و چالش های پیش روی طرح فاضلاب رو در رو گفت و گو کنیم و حقیقت را هر چند تلخ! بگوییم. بدون شک راهکار رفع این چالش ها دیپلماسی می طلبد و همت جمعی مردم، مسئولان، حامیان و صاحبان تریبون را نه جدال و منازعه! چرا که با تشویش اذهان عمومی و جدال بر سر یافتن ارگان و مسئولِ مقصر، نمی توان گوی سبقت را در رسالتِ خدمت به مردم ربود و خود را از مسئولیت های بر دوش مانده و جامانده از عمل تبرئه نمود.
دغدغه ی اجرای طرح فاضلاب بندرعباس و چالش های آن گرچه سال هاست بر روی هم تلنبار شده و کج دار و مریز از اوایل دهه هفتاد تا کنون مسیر پر پیچ و خم چالش های اعتباری و فنی را پشت سرگذاشته اما هماره با جدیت تمامِ متولیان امر، جانی دوباره و چهره ای به مراتب قابل قبول تر از گذشته به شهر بخشیده است؛ مسئله ای که همواره مورد غفلت واقع شده چرا که طرح فاضلاب همچنان با نقد های غیرکارشناسی و غیرمنصفانه مواجه بوده و متهم اصلی پرونده آلودگی های خلیج فارس است. درحالیکه نگاهی به وضعیت زیست محیطی سواحل شهر بندرعباس درسال‌های قبل از بهره‌برداری طرح جمع‌آوری وتصفیه فاضلاب این شهر و مقایسه آن با وضعیت فعلی، خود گواهی برنجات محیط زیست شهری از منجلاب گنداب‌ها و ماندآب‌ها و قطع جریان فاضلاب خام خانگی به دریا در سواحل شرق وکاهش عمده آن درسواحل غربی ودر نتیجه کاهش آلودگی محیط دریایی خلیج فارس است.

پساب یا فاضلاب؟
هفته محیط زیست فرصت مناسبی است تا در برابر نقدهای (هر چند غیرکارشناسی) وارده به وضعیت فاضلاب شهر بندرعباس پاسخی در خورِ شان به مطالبه به حقِ مردم داده شود. در این باره برای ارتقاء دانسته های مان بد نیست از تفاوت های فاضلاب، پساب و روان آب های شهری بیشتر بدانیم.
به گفته کارشناسان؛ پارامتری که میزان آلودگی فاضلاب با آن سنجیده می شود شاخص BODاست که مقدار متوسط آن در فاضلاب های خام خانگی حدود ۳۰۰ میلی گرم در لیتر ، در فاضلاب های صنعتی از ۲۰ تا ۵۰۰۰ میلی گرم در لیتر و در فاضلاب های سحطی(روان آبهای سطحی) حدود ۱۰۰تا ۱۵۰۰۰ میلی گرم بر لیتر می باشد که فاضلاب های خام پس از طی مراحل تصفیه در تصفیه خانه های فاضلاب تبدیل به پساب می شود . پس تفاوت میان فاضلاب خام و پساب بسیار حائز توجه است.
کارشناسان آبفا در این باره می گویند؛ در حال حاضر پساب تصفیه خانه فاضلاب بندرعباس با کمیت حدود ۶٠٠٠٠ مترمکعب در شبانه روز معادل (۶۰ میلیون لیتر بر ثانیه پساب و نه فاضلاب) با دارابودن استانداردهای تعریف شده به دریا (بعنوان محیط پذیرنده پساب در دنیا) تخلیه می شود و علیرغم گفته ها و اظهار نظرهای غیرکارشناسی، فاضلاب نیست که وارد دریا می شود بلکه پساب تصفیه شده و استاندارد است.

منشاء فاضلاب و روان آب ها
با نگاهی اجمالی به سطح خورها می توان حجم عظیمی از زباله های خانگی را در آنها مشاهده نمود که علاوه بر ترکیب با روان آبها و بالابردن بار آلودگی، محیط دریا را به شدت آلوده می نمایند . در نتیجه ی یک کار تحقیقاتی کارشناسان آبفا، ۳۲ نقطه ورود فاضلاب خام و روان آب های فاضلاب در امتداد خور گور سوزان و در طول نوار ساحلی شناسایی شده است که این نقاط با توجه به بار آلودگی بالا، سهم به سزایی در آلودگی خور ها و دریا دارند.
فاضلاب و روان آبهای با دبی و آلودگی بالا که بدون تصفیه وارد دریا می شوند عمدتا مربوط به سکونت گاههای غیررسمی و فاضلاب های تصفیه نشده و خام برخی از شهرکهای مسکونی شهر است.
همچنین فاضلاب خام خانگی از برخی محلات مانند چاهستانیها، آیت ا.. غفاری، شمال درخت سبز و بخشی از محله فرودگاه قدیم ،قسمتی از محله بلوار سوم خرداد (سنگ کن) ،شمال خیابان شاهد حد فاصل دو راهی ایسینی تا پل خواجو و .. وارد خورها شده و از آن طریق وارد دریا می شود.

چرایی عدم اجرای شبکه فاضلاب در برخی مناطق
اجرای طرح جمع آوری فاضلاب در محلات مذکور به دلیل فرسوده بودن بافت شهری ، عدم اجرای طرح تفصیلی و توپوگرافی ناهمگون منطقه ، وجود معابر نامناسب و عدم صدور مجوز های لازم از سوی شهرداری تا کنون میسر نبوده است و از طرفی نیز به طور قانونی جمع آوری روان آب سطحی این محلات در حیطه وظایف شرکت ها ی آب و فاضلاب نبوده و مسئولیت پیگیری و انجام آن به عهده دیگر سازمان های مدیریت شهری (شهرداری،محیط زیست ، مسکن و شهرسازی وبهداشت محیط) است.

دریا، محیط پذیرنده پساب
ورود پساب تصفیه شده به دریا به عنوان یک روش رایج در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا است . برای مثال پساب تصفیه خانه Dear island بوستون به عنوان دومین تصفیه خانه بزرگ دنیا و تصفیه خانه بزرگ یوکوهاما در ژاپن نیز به دریا می ریزد.
بنا به گفته کارشناسان آبفا؛ فاضلاب جمع آوری شده شهر بندرعباس پس از انجام عملیات فیزیکی و بیولوژیکی و گندزدایی به روش لجن فعال تصفیه شده و پساب حاصل با داشتن کیفیت مطلوب و مطابق با استانداردهای زیست محیطی از تصفیه خانه فاضلاب خارج و از طریق خور گور سوزان به دریا به عنوان منبع پذیرنده آب وارد می شود. اگرچه استفاده از دریا به عنوان منبع پذیرنده پساب در تمامی دنیا متداول است ولیکن کاهش ظرفیت خود پالایی دریا با توجه به تغییرات ایجاد شده در سواحل شهر بندرعباس طی سال های اخیر؛ از قبیل احداث موج شکن ها ، اسکله های متعدد و افزایش ترددهای دریایی را نباید نادیده گرفت.

بازچرخانی پساب وظیفه حرفه ای آبفا
با توجه به اینکه ۷۰ درصد آب شرب مصرفی مردم در نهایت به فاضلاب تبدیل می شود ، پساب تولیدی به عنوان یک منبع آب غیر شرب با قابلیت به کارگیری در صنایع غرب استان و همچنین تامین آب مورد نیاز فضای سبز شهری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. درحالی که بازچرخانی پساب از وظایف حرفه ای و اجتماعی آبفا می باشد.
بنا به اظهارات کارشناسان آبفا؛ اقدامات این شرکت در خصوص استفاده از “پساب” خروجی تصفیه خانه فاضلاب بندرعباس (۶۰ هزار متر مکعب در شبانه روز) در قالب قرارداد بیع متقابل است که به مدت ۲۹ سال، بهره برداری، راهبری و نگهداری از تصفیه خانه فاضلاب و حق واگذاری پساب تولیدی را به سرمایه گذار بخش خصوصی در ازاء توسعه و ارتقاء تصفیه خانه و بازسازی و احداث بخشی از شبکه فاضلاب شهر بندرعباس  واگذار نموده است که در کمتر از دو سال دیگر با احداث تاسیسات لازم ، عملیات بازچرخانی پساب به صورت قطعی آغاز می شود.

آبفا متهم نخست پرونده فاضلاب!
بر اساس ماده ۱ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب و ماده ۲ اساسنامه شرکت آب و فاضلاب هرمزگان و همچنین تبصره ۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری ها، این شرکت مسئولیت جمع آوری ، انتقال و تصفیه فاضلاب مناطقی که در آنها شبکه جمع آوری فاضلاب احداث شده را به عهده دارد و مسئولیت جمع آوری و ساماندهی روان آب ها و فاضلاب های سطحی و خورها به عهده شهرداری ها است .
علی ایحال؛ طرح فاضلاب بندرعباس، طرحی که رشد همگن اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه در گرو توسعه آن بوده و ظاهرا قرار است در نتیجه ی افزایش جمعیت و ضرورت توسعه و بالا بردن سطح بهداشت عمومی همچنان طرحی خانه به دوش بماند، هم اکنون نیازمند نگاهی منصفانه و کارشناسانه است و با وجود مشکلاتی نظیر شرایط خاص آب و هوایی منطقه ،خوردگی بالای تجهیزات و تاسیسات ، کاهش عمر مفید و استهلاک بالای آنها، همچنین کمبود منابع و اعتبارات مالی ،اجرای کامل آن، همکاری و همت جمعی دستگاه های ذیربط را می طلبد.
جانِ کلام اینکه؛ در نقد و قضاوت طرح خانه به دوش ِ فاضلاب ، یک طرفه به قاضی نرویم و بی آنکه از چالش های آن بدانیم، به گونه ای ابراز و اظهار نظر نکنیم که گویی هر چه بر سر این شهر و دیار درگذشته رفته است یا از این پس خواهد رفت، از ظلمی است که این طرح در حق این شهر روا داشته ! رو در رو درباره فاضلاب گفت و گو کنیم تا شاید گره گشای برخی از گره های این طرح باشیم.

پسندیدم(1)نپسندیدم(1)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.